Verkeersveiligheid en goede ogen

Goed zien en verkeersdeelnameGoede ogen – goed zien in het verkeer

De verkeersveiligheid is uiteraard gediend bij goede ogen en een goed en scherp gezichtsvermogen. Soms wordt het belang echter overschat en betekent het niet optimaal kunnen zien niet altijd dat je een slechte verkeersdeelnemer bent. Vóór het afleggen van het rij-examen bij het CBR wordt er altijd een ogentest afgenomen, waarbij je een kentekenplaat op een afstand van ongeveer 25 meter moet kunnen lezen. Lees verder en zie wat er nog meer komt kijken bij het -scherp en minder scherp- zien, kijken en waarnemen bij deelname aan het dagelijks verkeer.

Ogentest voor het rij-examen bij het CBR

Eenieder die praktijkexamen bij het CBR heeft afgelegd, kent de ogentest, voorafgaand aan het praktijkexamen. Hierbij gaat het om het zien en benoemen van een statisch / stilstaand object; namelijk de kentekenplaat van een voertuig op enige afstand. Echter…..het scherp zien alleen is voor verkeersdeelname minder belangrijk dan vaak wordt aangenomen. Uit onderzoek is gebleken dat het vooral gaat om het goed waarnemen van bewegende objecten.

Gezichtsvermogen – autorijden – kleur – zien – waarnemen

Het waarnemen van kleur blijkt in het dagelijks verkeer niet zo belangrijk. Met name de ervaren automobilist, zal veel verkeerstekens herkennen door de vorm en de plaatsing. Denk bijvoorbeeld aan een verkeerslicht, waarbij je niet hoeft te weten dat het bovenste licht rood is om te moeten stoppen. Ook zal een ervaren automobilist de vormen van bijvoorbeeld verkeersborden uit de gevarenserie, of die van voorrang herkennen en hier naar handelen.
Bij het dieptezien – hetgeen twee goede ogen vereist- speelt het ‘zien’ voornamelijk bij het zien van voorwerpen die relatief dichtbij zijn. Voorwerpen die verder af gelegen zijn vereisen niet direct twee ogen, omdat perspectief, schaduwen, kleurveranderingen, grootte van objecten ten opzichte van elkaar en dergelijke ons een goed beeld van de situatie blijken te geven. Aanpassen aan veraf / dichtbij is tamelijk onbelangrijk. In de praktijk kijkt de verkeersdeelnemer steeds naar relatief ver verwijderde voorwerpen / situaties.

Scherp zien en veiligheid
Dat het scherp zien betrekkelijk is, blijkt uit het feit dat we ‘s avonds of ‘s nachts bij duisternis goed in staat zijn ons veilig door het verkeer voort te bewegen. De gezichtsscherpte is bij duisternis slechts 10 á 20% van die overdag. De betrokkenheid van ouderen bij verkeersongevallen die te wijten zijn aan een minder gezichtsvermogen zijn -in tegenstelling tot wat misschien vaak gedacht wordt- te verwaarlozen. Dit geldt overigens nog sterker voor een mindere ongevals-betrokkenheid van jongere bestuurders die slechter zien. Slechter ziende jongeren rijden veiliger dan hun leeftijdsgenoten. Aannemelijk is dat ouderen hun ‘tekortkoming’ compenseren door -met name- hun ervaring, terwijl jongeren die slechter zien compenseren door een voorzichtiger verkeersgedrag.

Zien of waarnemen tijdens het autorijden
Onder zien wordt verstaan dat er een beeld wordt gevormd op het netvlies. Als je echter goed ziet, maar vervolgens niets met de op het netvlies gevormde beelden doet of kan doen, wordt het er in het verkeer niet veiliger op. Bij waarnemen tijdens deelname aan het verkeer, heb je het over het selecteren van belangrijke informatie uit een overdaad aan informatie die uit het verkeersbeeld op de weggebruiker afkomt. Het goed leren en ervaren van het filteren van de informatie die belangrijk is heeft een grotere invloed op de verkeersveiligheid dan goede ogen alleen.

Belang van het testen van de ogen
Uiteraard is het niet onbelangrijk om goed te kunnen zien. Iedere doden tengevolge van slecht zien en waarnemen in het verkeer is er één te veel; 800 verkeersdoden per jaar onacceptabel. Om het één en ander echter in het juiste perspectief te plaatsen de volgende cijfers.
Toename van het ongevalsrisico bij:

  • Onvoldoende score bij de opticien 15%
  • Mobiel bellen 300 á 700%
  • Alcoholpromillage tussen 0,5 en 0,8 promille 500 á 600%

Bronnen en/of referenties:
Pré-B Autorij-instructie
Vekeersknooppunt

2 gedachten over “Verkeersveiligheid en goede ogen”

  1. Hoe moet ik handelen als ik naast een vrachtwagen rijdt die plotsklaps op mijn baan(tweebaans snelweg) gaat rijden om een andere vrachtwagen in te halen? Moet ik dan rustig remmen of juist gas geven? Het is me nu 2 keer op A15 in korte tijd overkomen en twijfel wat te doen.

    1. Beste Mieke,

      Het is mede afhankelijk van je positie naast de vrachtauto, maar in de meeste gevallen is het géén optie om gas bij te geven.
      Waarschijnlijk zit je bij de vrachtauto net in de dode hoek, althans als de chauffeur zijn richtingaanwijzer niet dwingend gebruikt.
      Wat je zou kunnen doen bij aan komen rijden, voor het passeren van een vrachtauto, is in de linker buitenspiegel kijken van de vrachtauto. In veel gevallen kan je aan de hand van het (kijk)gedrag van de chauffeur een voorspelling maken van wat hij gaat doen.
      Houd bij een oplegger of vrachtauto met aanhanger, die je al bent begonnen in te halen, tijdens het inhalen ook de richtingaanwijzer achterop het het trekkend voertuig in de gaten.
      Geeft de chauffeur richting aan als jij ter hoogte van de cabine rijdt, dan kan het raadzaam zijn een signaal (claxon) te geven én gas bij te geven, zeker als je bemerkt dat de chauffeur al een zijdelingse verplaatsing inzet. In dit geval is het welhaast zeker dat je in de dode hoek rijdt.
      Zoek hoe dan ook bij inhalen -op voorhand- al naar de (beperkte) uitwijkmogelijkheden.

      Mvg – Sjaak

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *