Indeling – Herkenning – Belijning van wegen

Belijning op de wegen en de maximum toegestane snelheid

Uit diverse onderzoeken is gebleken dat het voor de weggebruiker in Nederland niet altijd even duidelijk is op wat voor categorie weg hij rijdt en welk bijbehorend (snelheids)gedrag daar van hem wordt verwacht. Een van de maatregelen uit het Startprogramma Duurzaam Veilig die hier aan tegemoet komt, is het categoriseren van wegen en het per categorie weg opstellen van unieke kenmerken, de zogenaamde Essentiële Herkenbaarheidskenmerken (EHK). Een herkenbaar en continu wegbeeld en voorspelbare verkeerssituaties verlichten de rijtaak van de weggebruiker. Een middel om dit te bereiken is het totale netwerk van wegen in wegcategorieën in te delen.

Wegcategorieën

Wegcategorieën zijn indelingen van wegen naar verkeersfuncties binnen het totale netwerk van wegen, die als zodanig voor de weggebruiker goed herkenbaar zijn. De wijze waarop de functie, de vormgeving en het gebruik van een categorie weg op elkaar zijn afgestemd, is doorslaggevend voor de verkeersveiligheid en de kwaliteit van de verkeersafwikkeling.

De volgende drie functies worden binnen en buiten de bebouwde kom onderscheiden:

  1. Stroomfunctie.
  2. Gebiedsontsluitingsfunctie.
  3. Erftoegangsfunctie.
Stroomfunctie

stroomweg-100-km.jpgEen continue doorstroming van het verkeer met een snelheid van maximaal 100 km/h. (tenzij verkeerstekens -al dan niet over beperkte afstand- anders aangeven)  De stroomfunctie is vooral bedoeld voor het afwikkelen van het (doorgaande) verkeer over lange afstanden. Hiermee worden vooral autowegen bedoeld, bestemd voor motorvoertuigen die harder kunnen en mogen rijden dan 50 km/u.

Gebiedsontsluitingsfunctie

gebiedsontsluitingsweg-80.jpgWegen met een gebiedsontsluitingsfunctie vormen het ’middenkader’ van ons wegsysteem. Alleen op kruispunten vindt uitwisseling van   verkeer plaats, terwijl op de wegvakken tussen de kruispunten het verkeer (continu) doorstroomt. Het is de verbindingsweg tussen twee (niet aan elkaar grenzende) verblijfsgebieden of een verblijfsgebied en een stroomweg. Deze wegen liggen buiten de bebouwde kom en er geldt een maximumsnelheid van 50, 70 of 80 km. per uur, aangegeven door verkeersborden. Is er geen verkeersbord geplaatst dat de snelheid regelt, dan geldt een maximumsnelheid van 80 km. per uur. De doorgetrokken asstrepen geven aan dat voetgangers, fietsers, bromfietsers, landbouwvoertuigen en brommobielen op deze weg niet mogen komen. Zijn de asstrepen onderbroken, dan mogen land-bouwverkeer en brommobielen wel gebruik maken van deze weg. Gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom zijn te herkennen aan trottoirbanden aan de zijden van de weg in plaats van de onderbroken witte belijning.

Erftoegangsfunctie

erftoegangsweg-60.jpgWegen met een erftoegangsfunctie ontsluiten bijvoorbeeld de afzonderlijke woningen, kantoren, bedrijven, boerderijen, (sport)terreinen en landbouwpercelen in een gebied. Op de erftoegangsweg vindt zowel op wegvakken (erfaansluitingen) als op kruispunten uitwisseling van verkeer plaats. De maximumsnelheid ligt op maximaal 60 km. per uur. Houd op dit soort wegen rekening met de aanwezigheid van alle soorten weggebruikers en grote snelheidsverschillen tussen de weggebruikers onderling.

Toelichting belijning op de wegen

Het is uiteindelijk de bedoeling -zodra de belijning uniform/landelijk is doorgevoerd- dat de functie en het daarbij behorend verkeersgedrag, dan wel de geldende snelheidslimiet aan de aangebrachte belijning is af te lezen. Autowegen en autosnelwegen vallen ook onder de categorie stroomweg, ook al is hier van een groene belijning geen sprake (middenberm) en is er een ander beleid ten aanzien van de maximumsnelheid. Een stroomweg zonder gescheiden rijbanen kan men herkennen aan de groene midden markering. Met deze 40 centimeter groene streep wordt de suggestie gewekt dat er een barrière ligt tussen de twee weghelften. De weggebruiker wordt daardoor extra alert gemaakt op het gevaar van inhalen. Op plaatsen waar naast de groene middenstrook onderbroken witte strepen zijn aangebracht, is inhalen toegestaan. Daarnaast heeft een stroomweg doorgetrokken witte belijning aan de zijkanten van de weg. Dit houdt in dat je hier geen kruisend verkeer hoeft te verwachten.

Gevaren op de wegen

Kruisend verkeer kun je wel verwachten op :

Gebiedsontsluitingswegen
De belijning aan de zijkanten is op dit soort wegen dan ook onderbroken. Ook dit soort wegen heeft een dubbele middenmarkering (zonder groene middenstrook), bedoeld om de weggebruikers extra te attenderen op de gevaren van inhalen.

Erftoegangswegen
Deze wegen zijn ingericht op het toegankelijk maken van erven. Op dit soort wegen ontbreekt de midden-markering en bestaat de kantmarkering uit een onderbroken belijning. De middenstreep is niet aangebracht, omdat het hier gaat om een weg waar snelle en langzame verkeersdeelnemers samen gebruik van maken en waar bovendien bebouwing aan gelegen is, zodat hier in- en uitritten op aansluiten. Hierdoor kunnen grote snelheidsverschillen tussen weggebruikers onderling voorkomen. (auto’s, fietsers, landbouwvoertuigen, voetgangers). Het achterwege laten van de middenstreep moet er voor zorgen dat de weggebruikers voorzichtiger zijn en minder hard rijden. Veelal tref je hier ook fietsstroken of fietssuggestiestroken aan , wat de weg smaller doet lijken en mede een rustiger rijgedrag moet bevorderen.

De weggebruiker moet een wegcategorie vooral gaan herkennen aan de continu aanwezige kenmerken of ontwerp-elementen in het wegbeeld. Markeringen in lengterichting zijn continue aanwezig en zijn daarmee -zodra deze landelijk op eenzelfde wijze zijn aangebracht-  een belangrijk onderscheidend wegkenmerk voor de weggebruiker.

Overzicht aanduiding wegcategorieën

Houd wel rekening met verkeersborden/-tekens die (tijdelijk) een andere (lagere) maximumsnelheid aangeven.

 dutch-road-marking-1.jpg  Doorgetrokken kantstrepen -Maximumsnelheid is 100 km/u .-Doorgetrokken middenstrepen -Inhalen is verboden -Groene vulling in het midden benadrukt dat je hier maximaal 100 km/u mag rijden.
 dutch-road-marking-2.jpg Doorgetrokken kantstrepen -Maximumsnelheid is 100 km/u -Onderbroken middenstrepen- Inhalen is toegestaan in veilige situaties- Groene vulling in het midden benadrukt dat je hier maximaal 100 km/u mag rijden.
dutch-road-marking-3.jpg Onderbroken kantstrepen- Maximumsnelheid is 80 km/u .-Doorgetrokken middenstrepen -Inhalen is verboden
 dutch-road-marking-4.jpg Onderbroken kantstrepen- Maximumsnelheid is 80 km/u.- Onderbroken middenstrepen- Inhalen is toegestaan in veilige situaties.
dutch-road-marking-5.jpg Onderbroken kantstrepen/geen middenstreep- Maximumsnelheid is 60 km/u.- Rode stroken aan de zijkanten met fietssymbool- Fietsers op die strook mogen niet gehinderd worden.
dutch-road-marking-6.jpg Onderbroken kantstrepen/geen middenstreep -Maximumsnelheid is 60 km/u.- Fietsers op de rijbaan of op een vrijliggend fietspad

 

Bronnen
Autorij-instructie Pré-B
CROW/Reflector
Rijkswaterstaat

7 gedachten over “Indeling – Herkenning – Belijning van wegen”

  1. Klopt niet. Op ‘erftoegangswegen’ wegen mag je 80km/h rijden mits er geen bord 60 of een bord 60 zone staat aangegeven.

    mvg Tweek

  2. Goedemiddag,

    We hebben een volgende vraag,

    Op de hierboven beschreven Erftoegangswegen hebben we een vraag.
    Mij was geleerd dat je als autobestuurder over het grijzegedeeldte moet rijden en bij het afslaan dat je dan het gedeelte van de fietsers mag gebruiken om af te slaan. Om te voorkomen dat er een fietser tussen de stoep en auto komt. Nou zegt mijn man dat je te pas en te onpas ook over de rode gedeelte mag rijden.

    Wat is nu correct.

    Mvg Jolanda

    1. Beste Jolanda,

      Bepalend bij het overrijden is de aangebrachte belijning.
      Is de belijning onderbroken, dan mag je deze bij voorsorteren overrijden; is deze doorlopend, dan niet.
      Is er helemaal geen belijning dan mag je zoveel mogelijk naar rechts voorsorteren, waarbij je anderen (fietsers, snorfietsers) niet mag hinderen.

      Mvg – Sjaak

  3. Beste Johan,

    Het is de bedoeling dat de belijning en de regelgeving zoals in het artikel beschreven, landelijk toegepast gaat worden. Totdat het zover is, is het mogelijk dat de belijning anders is. De verkeersborden en het feit dat je binnen of buiten de bebouwde kom rijdt bepalen dan de maximumsnelheid.

    Mvg – Sjaak

  4. Goedendag.

    Mijn vraag is als volgt;
    Als er buiten de bebouwde kom wel een onderbroken as lijn is, is dan een kant lijn ook altijd aanwezig .

    Graag jullie antwoord.
    Vr Groet Johan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *