CBR – rijexamen – aanpassing 1 maart 2009

Tekst is integraal overgenomen van:   www.cbr.nl   logo-cbr1.gif

Rijexamen 1 januari 2008 ingevoerd – aanpassing 1 maart 2009 KLIK HIER
Minister Eurlings van het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft ingestemd met de opzet van het CBR voor het vernieuwde rijexamen voor de personenauto. Het examen wordt vanaf 1 januari 2008 geleidelijk ingevoerd en is bedoeld om het ongevallencijfer onder beginnende bestuurders omlaag te brengen. Nieuwe rijbewijsbezitters hebben een veel hoger ongevalrisico dan ervaren automobilisten. Het vernieuwde rijexamen is in opdracht van Verkeer en Waterstaat door het CBR ontwikkeld om de verkeersveiligheid in het algemeen en veilig rijgedrag van beginnende bestuurders in het bijzonder te verbeteren. De afgelopen jaren zijn er al specifieke maatregelen genomen voor de beginnende bestuurder, zoals de invoering van een beginnersrijbewijs en strengere alcohollimieten.

Wat zijn de veranderingen in een notendop?
Vanaf 2008 worden aspirant-automobilisten nadrukkelijker opgeleid en geëxamineerd in zelfstandig rijden, gevaarherkenning, file rijden en milieubewust rijgedrag. Die elementen hebben geleid tot nieuwe examenonderdelen. Deze worden hieronder toegelicht. In de nieuwe opzet staat de eigen verantwoordelijkheid van de aankomende bestuurder centraal. Het vernieuwde examen is in nauwe samenwerking met onderzoekers, de rijschoolbranche en verkeersorganisaties tot stand gekomen. De kosten van het theorie- en praktijkexamen blijven gelijk.

Overgangsperiode
Voor de invoering van het praktijkexamen is een overgangsperiode van drie maanden uitgetrokken. In die periode mag een kandidaat zowel het oude als het vernieuwde model doen. Vanaf 1 april 2008 neemt het CBR alleen nog het examen-nieuwe-stijl af.

Werkt het vernieuwde examen?
Proefexamens onder honderden kandidaten, instructeurs, examinatoren en ervaren bestuurders hebben de afgelopen maanden uitgewezen, dat het vernieuwde rijexamen goed onderscheid maakt tussen kandidaten die zelfstandig, veilig en verantwoord rijden en nieuwe automobilisten die dat niet beheersen. Ervaren rijbewijsbezitters constateerden, dat de nieuwe elementen in het examen de onderdelen zijn die zij door rijervaring hebben moeten leren. Bovendien was het enthousiasme over de nieuwe opzet groot. Zo prezen veel kandidaten het eigen initiatief dat de nieuwe opzet biedt. Mede daardoor leerden zij sneller en bleef het aantal rijlessen hetzelfde als bij de oude praktijkopleiding. Over een jaar worden de resultaten geëvalueerd.

Nieuw onderdeel: Zelfstandig route rijden

  • Een kandidaat rijdt vanaf volgend jaar een deel van de examenrit zonder aanwijzingen van de examinator. Het ‘zelfstandig route rijden’ kan op drie manieren worden uitgevoerd:
    1. naar een vast en bekend coördinatiepunt rijden; (vervalt per 1 maart 2009***)
    2. meerdere routeopdrachten tegelijk (clusteropdracht);
    3. met behulp van een navigatiesysteem (niet verplicht, wel te stimuleren***)

De examinator
De examinator bepaalt vooraf hoe de kandidaat het onderdeel ‘zelfstandig rijden’ moet uitvoeren. Dit meldt hij de kandidaat aan het begin van de examenrit. Als er geen navigatiesysteem in de lesauto aanwezig is, of als de kandidaat er niet mee heeft leren werken, dan beperkt de keus zich tot de eerste twee varianten. Het zelfstandig rijden zal minimaal tien tot maximaal vijftien minuten van het examen in beslag nemen. De totale examentijd blijft hetzelfde. Het bereiken van het juiste eindpunt is overigens geen doel op zich, wel de wijze waarop de kandidaat zijn verkeerstaak uitvoert.

Drie coördinatiepunten
Elke examenplaats telt drie coördinatiepunten. Deze punten zijn bekend bij de rij-opleiders, zodat kandidaten hierop kunnen oefenen. Het zijn markante plaatsen, zoals een winkelcentrum, een park of een kerk. Het examen kan beginnen met het rijden naar een coördinatiepunt, maar kan er ook mee worden afgesloten. De kandidaat krijgt dan de opdracht om vanaf een coördinatiepunt terug naar de examenplaats te rijden.

****
(met ingang van 1 maart 2009 worden de vaste oriëntatiepunten afgeschaft, omdat dit in de praktijk onvoldoende blijkt te werken. Leerlingen oefenen deze punten zo vaak, dat van zelfstandig rijden geen sprake meer is. In plaats hiervan krijg je variabele oriëntatiepunt(en) toegewezen, zodat dit beter aansluit bij de oorspronkelijke doelstelling.)

Clusteropdracht
De clusteropdracht betreft een gedeelte van de route. Deze opdracht is altijd beperkt in lengte en zal één of meerdere keren herhaald worden om te checken of de kandidaat het begrepen heeft. Het is een nabootsing van de situatie waarin de bestuurder de weg vraagt aan een voorbijganger en vervolgens krijgt uitgelegd hoe hij naar de gevraagde locatie moet komen. De reeks van routeopdrachten zal bestaan uit minimaal drie en maximaal vijf opdrachten.

Navigatiesysteem
Het rijden met een navigatiesysteem wordt alleen gevraagd als bekend is dat de rijschool hierover beschikt en de kandidaat hiermee heeft leren werken. Het kan in principe op ieder moment in het examen worden toegepast. Het blijkt ook voor anderstalige kandidaten een oplossing te zijn, omdat navigatie meestal in verschillende talen is in te stellen. Navigatieapparatuur in de examenauto is geen verplichting.

***
(de hoop bestaat dat het laten vervallen van de vaste oriëntatiepunten per 1 maart 2009 het gebruik van het navigatiesysteem stimuleert; ook blijft het niet verplicht)

Nieuw onderdeel: Bijzondere manoeuvres

Er is met opzet voor de term bijzondere moanoeuvres gekozen om het verschil aan te geven met de huidige bijzondere verrichtingen. Het vernieuwde rijexamen kent drie bijzondere manoeuvres: een omkeeropdracht, een parkeeropdracht en een stopopdracht.

Omkeeropdracht
Bij de omkeeropdracht krijgt de kandidaat al rijdende te horen dat hij de weg in tegenovergestelde richting moet gaan volgen. De kandidaat kiest zelf de plaats en de wijze waarop hij keert. Hij kan dit doen via een halve draai, steken of een bocht achteruit. De kandidaat moet laten zien dat hij op basis van een goede inschatting van de verkeerssituatie tot een adequate oplossing komt.

Parkeeropdracht
De examinator kan ook kiezen voor een parkeeropdracht in een straat of op een parkeerterrein. Hierbij krijgt de kandidaat de opdracht om de auto zo dicht mogelijk bij een opgegeven locatie te parkeren. Dit kan bijvoorbeeld de ingang van een winkelcentrum zijn. Ook hier bepaalt de kandidaat zelf hoe hij de parkeeropdracht uitvoert.

Stopopdracht
Verder is een stopopdracht mogelijk. Daarbij moet de kandidaat zo kort mogelijk achter een ander voertuig stoppen, om aansluitend vooruitrijdend weer aan het verkeer deel te nemen. Dit kan zowel aan de linker- als rechterzijde van de rijbaan. Hierbij is het van belang dat de kandidaat een juiste inschatting heeft van de lengte van de neus van de auto.

Van deze drie kiest de examinator er twee. Daarnaast kan de examinator steekproefsgewijs de hellingproef laten uitvoeren.

Bij de uitvoering van de bijzondere manoeuvres is niet alleen het technische aspect belangrijk. Er wordt vooral ook gelet op de keuzes die daaraan vooraf gaan, zoals de plaats, het moment en de wijze waarop de kandidaat de opdracht uitvoert.

Nieuw onderdeel: Gevaarherkenning door situatiebevraging

Bij dit nieuwe onderdeel wordt de kandidaat na uitvoering van een veerkeerssituatie gevraagd waarom hij dat op die manier heeft gedaan. Wat of hoe heeft de kandidaat de situatie opgelost en welke afwegingen heeft hij hierbij gemaakt? Het onderdeel wordt al vóór de verkeerssituatie aangekondigd. Zo wordt duidelijk dat het niets te maken heeft met het wel of niet goed uitvoeren van de verkeerstaak.

Nieuw onderdeel: Zelfreflectie

Voor het examen vult de kandidaat een vragenlijst in, bijvoorbeeld thuis of tijdens de rijlessen. Die lijst geeft hij aan het begin van het examen aan de examinator. Deze bekijkt de antwoorden pas na de examenuitslag en bespreekt samen met de kandidaat de antwoorden. Van belang hierbij is dat de kandidaat een realistisch beeld heeft van zijn eigen capaciteiten en beperkingen als automobilist. Zelfreflectie heeft als doel om het gedrag van de aspirant rijbewijsbezitter op een positieve manier te beïnvloeden. Het is echter geen vaardigheid en wordt daarom niet in de beoordeling meegenomen.

Nieuw onderdeel: Milieubewust rijgedrag

Voor een beter milieu en voor de eigen portemonnee is het belangrijk dat automobilisten milieubewuster autorijden, dus volgens de principes van Het Nieuwe Rijden. Milieubewust rijgedrag wordt in het vernieuwde rijexamen als een afzonderlijk item beoordeeld. Hierbij wordt vooral gekeken naat het anticiperend rijgedrag, zoals het rijden met een constante snelheid en het maximaal gebruik maken van het rollend vermogen van de auto. Dit draagt niet alleen bij aan vermindering van het brandstofverbruik, het heeft ook een positieve invloed op veilig rijgedrag. Aan dit onderwerp wordt ook in het vernieuwde theorie-examen extra aandacht besteed.

Nieuw element: Niet beoordeeld

Het is voor het eerst dat het praktijkexamen een element bevat dat niet meeweegt (zelfreflectie) in de eindbeoordeling. Dat komt omdat het weliswaar voor de verkeersveiligheid en het bewustwordingsproces van de kandidaat een heel belangrijk element is, dat tegelijkertijd moeilijk objectief in een examen te meten is.

Tussentijdse toets: (TTT) aangepast

Vanaf 1 januari 2008 is de TTT aangepast aan het vernieuwde rijexamen. Het is tenslotte een proefexamen, dus de kandidaat wordt op het nivo van het vernieuwde rijexamen getoetst.

Geen overgangsperiode

Met ingang van 1 januari 2008 neemt het CBR alleen nog vernieuwde TTT’s af. Dus ongeacht of er daarna een oud of vernieuwd examen gevolgd wordt.

Vrijstelling

Als je vóór 1 januari 2008 een TTT hebt afgelegd en je hebt daardoor vrijstelling voor de bijzondere verrichtingen gekregen, dan geldt deze vrijstelling na 1 januari 2008 ook voor de bijzondere manoeuvres als je een vernieuwd rijexamen aflegt.

Rijopleiding in stappen (RIS)

De inhoud van deeltoets 3 van de RIS sluit vanaf 1 januari 2008 aan op het vernieuwde rijexamen. Het afsluitende praktijkexamen wordt wel door een RIS-examinator afgenomen, maar is inhoudelijk gelijk aan het vernieuwde rijexamen.

Film

Het vernieuwde rijexamen is op symposia gepresenteerd aan de rijscholen. Daarbij is een film vertoond, die je ook op de website van het CBR kunt bekijken; en wel op: http://rijbewijs.cbr.nl/index.asp?pageid=3451

Bron: CBR

10 gedachten over “CBR – rijexamen – aanpassing 1 maart 2009”

  1. Mijn rij-instructeur is meegereden de 2e x. De eerste keer zat ik alleen met de examinator in de auto. Toen ben ik dus gezakt op binnenbochten. De tweede keer kon ze haar reden niet goed motiveren, zat ze zelfs naar mijn instructeur te kijken om haar te hulp te schieten; dit heeft hij echter niet gedaan. Mijn instructeur is er niet tegenin gegaan, maar vond het niet goed. Daarom wil ik nu heel graag weten óf ik deze examinator kan weigeren. Als ik deze examinator weer zou hebben, kan ik er al bijna vanuit gaan dat ik weer zal zakken.

    Groetjes!

    1. Beste Natash,

      Het lijkt me toch het beste dat je met je rij-instructeur bespreekt hoe je dit aan moet pakken. Hij kent de situatie het beste.

      Mvg – Sjaak

  2. Beste Natash,

    Is moeilijk om dit vanachter de computer te bepalen. Ik weet niet wat je rij-instructeur hier van denkt. Heeft hij of zij meegereden met je examen ? En zoja wat vindt hij of zij er van ?
    Het gevoel waar je over spreekt is natuurlijk een motivatie waar je niets mee kan. Inhoudelijk had de examinator er meer op in moeten gaan, zodat je weet waar je aandachtspunten liggen.
    Ik snap het onderbuikgevoel wel een beetje. Bij de ene persoon zit je b.v. met samengeknepen billen in de auto, terwijl je bij de ander rustig achterover zit. In het eerste geval is de scherpte er vaak net niet, zodat dit twijfels oproept of de persoon in kwestie er al aan toe is zelfstandig de weg op te gaan.
    Kan er helaas niet zo veel over zeggen; overleg met je rij-instructeur en laat deze zeker meerijden met examens, dan kan je na afloop altijd beter beoordelen wat goed of minder goed is geweest.

  3. Het weigeren van de examinator is ook niet mogelijk als je al 2 x eerder bij dezelfde examinator hebt gereden en gegronde redenen hebt om te denken dat de examinator niet objectief is? Het is mij namelijk 2x overkomen nu en ik ben bang dat als ik weer met deze examinator op pad moet; ze me weer zal laten zakken. (1e x om binnenbochten, 2e x omdat ‘het gevoel niet juist was’)

  4. Is het mogelijk om, voorafgaand aan het praktijkexamen, aan te geven een bepaalde examinator niet te willen? Is het kortom mogelijk om een examinator, om bijv. persoonlijke redenen, te weigeren?

    1. Beste Natash,

      Nee, dat is niet mogelijk. Zou ook ondoenlijk zijn omdat -met name als men gezakt is- de examinator nogal eens de schuld krijgt, terwijl men zich niet bewust is van de eigen tekortkomingen tijdens een TTT of examen. Dus om welke reden zou je een examinator moeten kunnen weigeren en om welke niet. Moeilijk !?
      Je rij-instructeur kan het gedrag van een examinator eventueel bij het CBR wel ter discussie stellen.
      De kans dat je eenzelfde examinator krijgt is trouwens heel klein, maar kan theoretisch wel.

      Mvg – Sjaak

  5. Beste Bries,

    Met ingang van 1 maart worden de v a s t e oriëntatiepunten afgeschaft omdat dit onderdeel te veel geoefend wordt en dus geen functie meer heeft. (zelfstandig beslissen, oriënteren en rijden)
    Navigatie wordt (nog) geen verplichting, maar wat is het bezwaar tegen het rijden met navigatie ? Overleg en oefen met je rij-instructeur, dan heb je er uiteindelijk alleen maar voordeel van.

    Mvg – Sjaak

  6. Ben je berplicht om tijdens je examen op verzoek van je examinator met navigatie te rijden, onafhankelijk van het gegeven dat het niet verplicht zou zijn? Per 01 maart worden de orientatiepunten voor het examen afgeschaft, blijft wat mij betreft alleen 1 optie over en dat is de clusteropdracht. Klopt het dus dat ik rijden met navigatie tijdens het examne mag weigeren??

    Met dank

  7. Beste A,

    Het beste is om te overleggen met je rij-instructeur, die is ter plaatse bekend en kan het een en ander met je inoefenen en duidelijkheid verschaffen.

    Doel van het opleiden tot het nieuwe examen is meer zelfstandigheid en een beter inzicht bij het autorijden (en bij het maken van keuzes) te kweken. Het meest voor de hand liggend is dat je zelf een veilige en juiste keuze maakt. Hierbij houd je uiteraard rekening met zaken als de veiligheid, doorstroming, milieu, de regelgeving en handel je vlot en soepel.
    De clusteropdrachten kunnen in elkaar overvloeien, behalve bij nabevraging van een ‘gevaarherkenning’ en voor een opdracht waarbij de navigatie wordt gebruikt.
    Stop de auto bij file-parkeren links, zodat je tijd, rust en ruimte hebt om het gedrag te vertonen dat vereist is. Kijken, richting aangeven en -indien nodig- het overige verkeer voor laten gaan. Het was en blijft een bijzondere (verrichting) manoeuvre!
    Bochtje achteruit zal als het goed is een vrijere opdracht inhouden. Niet meer strikt volgens de ‘oude’ regels, maar logisch, veilig, soepel en zonder regels te overtreden. Kijken en richting aangeven, rekening houden met overige verkeersdeelnemers blijven belangrijke criteria.
    Als je een ‘vrije’ opdracht krijgt mag je een in- of uitrit gebruiken. Laat dit altijd afhangen van de verkeerssituatie ter plekke, pas de regels toe en doe het vlot en veilig. Ook hier weer goed kijken en wees duidelijk wat je wilt gaan doen naar het overige verkeer toe. Het geven van duidelijkheid geldt uiteraard voor alle oefeningen zowel vóór, tijdens, als direkt na het uitvoeren van de bijzondere manoeuvre en verder in alle voorkomende situaties.

    Mvg – Sjaak

  8. 1 bij een stopopdracht krijg je dan te horen achter welke auto of moet je er zelf een kiezen?
    2 als je bij een clusteropdracht aankomt op de aangegeven plek moet je dan stoppen om zo een nieuwe clusteropdracht te krijgen of krijg je die al rijdende?
    3 als je gaat fileparkeren vooruit aan de linkerkant van de weg moet dat dan vanuit stilstand (en op de officiele manier kijken)?
    4 als je vooruit of achteruit in vak wil parkeren moet dat ook vanuit stilstand of kan dat al langzaam vooruit rollende?
    5 als je keert met bocht achteruit moet je dan ook 10 m na de bocht stoppen, de bocht maken en 5 meter na de bocht weer stoppen om vervolgens weg te kunnen rijden of mag je eerder dan die 5 meter weer wegrijden??
    6 mag je nu wel of niet een inrit gebruiken om te keren?

    groeten A

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.